Landmannalaugar.info Google

 Landmannaafréttur 
Staðhættir
Veðurfar
Saga landsins
Saga lífsins:
Gróður
Fuglar
Fiskar
Spendýr
Saga mannsins
Ferðamál:
Friðlandað Fjallabaki
Umgengni
Aðstaða
Innkaup
Gisting
Samgöngur
Akstursleiðir
Gönguleiðir
Reiðleiðir
Hjólreiðar

Saga landsins


Ísland er ağ gliğna í sundur.  Şar sem gliğnunin verğur koma upp hraun og gjóska og mynda nıja jörğ. 
Landmannaafréttur er á slíku sprungusvæği.  Stağsetningin er flókin og spennandi, şví akkúrat şarna mætast ein helstu gosbelti landsins. 

Annars vegar eystra rek-og gosbeltiğ (meğ şóleiískri basaltkviku) og hinsvegar Suğurlandsgosbeltiğ (allskyns bergtegundir úr s.k. milliröğ, mest af şví súrt).  Fyrrnefnda gosbeltiğ virğist vera ağ şrengja sér inn í şağ síğarnefnda.  Şağ (ş.e. eystra rek-og gosbeltiğ) hefur ríkjandi norğaustur-suğvestur stefnu, rétt eins og flest fjöllin á norğanverğum afréttinum. 

Lega fjallanna sunanntil er mun flóknari.  Şó ağ norğaustur-suğvesturstefnan sé ağ gera sig şar heimankomna, şá ber ennşá meira á hring-, eğa sporöskjulaga uppröğun.  Şarna er mikil eldstöğ, Torfajökulskerfiğ, en nú er taliğ víst ağ miğja şess sé gríğarleg askja (18 km löng og 12 km breiğ) og ağ innan hennar sé önnur askja yngri (450.000 - 600.000 şús. ára). Í Torfajökulskerfinu hafa fjöll veriğ ağ myndast meğ ımsum hætti í gegnum tíğina, einkum á ísöld.  Şá gaus undir jökli.  Stundum náği hrauniğ ağ hlağast svo hátt ağ şağ náği upp úr ísnum.  Şannig urğu til fjöllin sem eru flöt í toppinn (Kirkjufell, Rauğufossafjöll). 

Á síğasta kuldaskeiğinu var mest um ağ vera.  Şá mynduğust m.a. móbergsfjöllin Löğmundur og Mógilshöfğar og líparítfjöllin Bláhnúkur og Brennisteinsalda.  Hvergi á landinu er jafn mikiğ af líparíti og á şessum slóğum. 
Einnig er şarna eitt mesta jarğhitasvæği landsins, eins og mikill fjöldi hvera gefur til kynna, enda er stutt niğur í kvikuna.  Şó ağ jarğskorpan í Torfajökulskerfinu sé şunn, şá hafa seinni tíma jarğmyndanir fremur tengst eystra rek-og gosbeltinu, şeim hluta sem kallast Veiğivatnarein og er innan Bárğarbungukerfisins. 

Şağ á viğ um şrjú nıjustu stórumbrotin.
Í şví fyrsta, á 1. öld e.kr, varğ til hiğ súra Dómadalshraun.

Önnur kallast Vatnaaldnaeldar, eftir Vatnaöldum hjá Veiğivötnum.  Şetta gerğist á 9. öld.  Şá myndağist Bláhylur (Hnausapollur) í stuttu sprengivirku şeytigosi.  En şá rann einnig hiğ súra Hrafntinnuhraun inni á miğju Torfajökulskerfinu

Şriğju stórumbrotin voru Veiğivatnaeldar, á 15. öld.  Şá myndağist Ljótipollur í snörpu basalt-şeytigosi.  Suğur af honum flóğu einnig mörg hraun.  Şá myndağist Laugahrauniğ (rıólít), Norğurnámshraun (ísúrt andesíthraun, blandağ basalti), Námshraun (dasít) og Frostastağahraun

Auk fjalla og hrauna eru sandar og aurar drjúgur hluti landslagsins.  Nılegur og mjúkur efniviğur fjallanna berst auğveldlega meğ vatni og myndar aura og uppfyllingar.  Şetta útskırir slétta dali innan um sundurskorin fjöll.  Sandarnir eru bæği agnir sem vatn og vindur hefur nagağ úr fjöllum og ekki síğur gjóskuefni.  Mikiğ af şeim kom t.d. úr umbrotunum sem mynduğu Ljótapoll og hraunin á 15. öld. 

 

 

 

 
   Nína Ivanova & Ómar Smári Kristinsson © 2003—2011

last updated - 01.10.2011